Spirituele therapie: spiritualiteit en psychotherapie || Online therapie via e-mail praktisch || Vormen van spirituele therapie || Contact || Wie ben ik?
Inleiding
Voice-dialogue is een manier om verschillende deelpersonen in jezelf te ontdekken en er mee in gesprek te gaan. Deze deelpersoonlijkheden hebben ieder hun eigen wil, gedachten, gevoelens en wensen. Meestal ben je je niet bewust van deze verschillende ikken, omdat je denkt te leven vanuit één ik: je bewuste centrale ego.
Het gaat er om dat je je bewust wordt van de sub-personen die bij jou een belangrijke rol spelen zodat je niet onbewust steeds door ze wordt ‘overgenomen’. Je laat je er dan niet meer door bepalen zonder dat je doorhebt dat dit gebeurt. Vanuit je bewuste ego kun je zo proberen zelf de centrale regie op je te nemen en zo meester te worden van jezelf. Je bent je bewust wanneer bijv. de zeurpiet, de baas, de zorger of het machteloze kind in je het voortouw neemt, je ‘innerlijke waarnemer’ merkt dit en daardoor bewaar je er tegelijk een zekere afstand van.
Bewust ego, lager zelf en hoger zelf
Een bijzondere vorm van voice-dialogue is terug te vinden in de Padwerklezingen en kan zowel in persoonlijke meditatie als met een begeleider worden beoefend. Hierbij nodig je in je rol van je bewuste ego (je alledaagse zelf) je negatieve gevoelens uit om zich te laten horen: je boosheid, terugtrekking, luiheid, beschuldigingen etc. ofwel je lager zelf. Je lager zelf is je onvolwassen deelpersoonlijkheid.
Als je lager zelf zich geuit heeft kun je met behulp van je hoger zelf, je volwassen en wijze deelpersoonlijkheid, je lager zelf helpen met volwassen worden. Dit doe je door je lager zelf te laten zien dat boosheid en terugtrekking je niet vooruit helpen en door alternatieven te suggereren. Met je hoger zelf (of met je begeleider in die rol) kun je je innerlijk kind troosten en veiligheid bieden zodat het langzamerhand zijn angst kan overwinnen.
De deelpersonen die je verderop in dit artikel terugvindt maken ofwel deel uit van je hoger zelf, je lager zelf of van je masker. Je masker probeert een beeld van jezelf te tonen waardoor anderen je zien zoals jij wilt dat ze je zien. Met je masker verberg je je lager zelf en doe je je voor als je hoger zelf.
Deelpersonen
Voice-dialogue onderscheidt de volgende groepen deelpersonen:
1. Het eerst is er ‘het onschuldige, kwetsbare kind’. Dat is het kind zoals het geboren wordt en het eerste levensjaar leeft: afhankelijk van de voeding en verzorging door anderen, kwetsbaar, en aangewezen op de bescherming van anderen. Dit kwetsbare, innerlijk kind blijft als deelpersoon in je aanwezig. Kwetsbaarheid en openheid is natuurlijk ook een mooie en levendige eigenschap.
2. In de peuter- en kleuterperiode al ontwikkelt zich de ‘beschermer/beheerser’: die is er om je kwetsbare ik te beschermen. Het is goed om in de opvoeding het kind de kans te geven om zijn beschermer/beheerser te ontwikkelen door hem tot op zekere veilige hoogte vrijuit te laten communiceren met leeftijdgenootjes.
De beschermer/beheerser is je basisenergie, is levensreddend: beschermt je tegen gevaar, maant je tot voorzichtigheid, is zorgzaam, zorgt er voor dat je niet buiten de algemeen geaccepteerde regels komt, dat je je niet te kwetsbaar maakt. Kortom: de beschermer/beheerser probeert je weerbaar te laten zijn tegenover de buitenwereld zodat anderen geen misbruik van je maken. De beschermer/beheerser kan ook doorslaan naar overbescherming uit angst en naar overheersing uit machtslust.
3. Vervolgens ontwikkelen zich ‘de zwaargewichten’ in jezelf: de drammer (die je zegt wat je allemaal nog moet doen), de criticus (die voortdurend kritiek levert op wat je doet), de perfectionist (die wil dat je in alles volmaakt bent) en de behager (die wil dat je alles doet om aardig gevonden te worden, desnoods ten koste van jezelf). Deze deelpersonen bestaan in mindere of meerdere mate in iedereen.
4. Andere deelpersonen die zich in je ontwikkelen zijn bijvoorbeeld de ouder-ikken, nl.: de innerlijke moeder en de innerlijke vader. Er zijn deelpersonen als: de zorgzame moeder (liefhebbend, gevend, ondersteunend, alles begrijpend, alles aanvaardend), de heks (de boze, gemene en manipulerende moeder), de goede vader (standvastig, hulpvaardig, begrijpend, verantwoordelijk en verstandig) en de boze vader (veroordelend en bestraffend).
5. Andere deelpersonen/energieën in je zijn gebaseerd op instinctieve gevoelens: agressie, jaloezie, seksualiteit en overlevingsdrang.
Nu zul je misschien denken: de ‘goede’ deelpersonen moet je ontwikkelen, en de ‘slechte’ deelpersonen moet je zien kwijt te raken, bijv. door ze te verstoten, uit jezelf te verwijderen. Die gedachte leeft dan ook in onze maatschappij: je ‘hoort’ niet boos, jaloers, agressief te zijn. Echter: door deze deelpersonen te verstoten jaag je ze naar het onbewuste. Immers: ze zijn niet uit jezelf te verwijderen, ze zijn er, of je het wilt of niet! Door ze te verstoten werkt hun negatieve energie door vanuit het onbewuste, en hebben ze je in hun greep zonder dat je er erg in hebt.
Vaak accepteer je van jezelf niet dat je zulke negatieve gevoelens zou kunnen hebben, en geef je anderen de schuld: het is de ander die de ‘schuld’ is van de negatieve, nare gevoelens die je in jezelf voelt. Essentieel is dan terug te gaan naar het eigen aandeel, en te stoppen met de ander te verwijten. Het gaat er niet om je negatieve gevoelens te verstoten, maar ze te integreren in jezelf door ook die negatieve kanten van jezelf te zien en te aanvaarden. Daar is moed voor nodig! Die integratie van negatieve energieën in jezelf kan o.a. plaatsvinden door voice-dialogue: door de deelpersonen in jezelf met elkaar in gesprek te brengen. Dan word je je bewust van je negatieve deelpersonen en kun je ze leren aanvaarden, waardoor ze juist minder invloed krijgen doordat je doorhebt wat er in je gebeurt.
De methode voice-dialogue
De kern van de methode is het aan de oppervlakte laten komen van de verschillende deelpersoonlijkheden in iemand, ze vanuit het innerlijk naar buiten laten treden en ze tot een gesprek uitnodigen.
De begeleider vraagt waaraan de cliënt wil werken. Dit kan van alles zijn: problemen, dingen die hem bezig houden en waarover hij duidelijkheid wil in zichzelf, terugkerende gedachten of gevoelens, fantasieën of lichamelijke gewaarwordingen, kortom alles wat de cliënt maar bezighoudt.
De begeleider nodigt de deelpersoonlijkheid uit die de drager is van dat bepaalde probleem of gevoel om zich te uiten en gaat zo mogelijk een gesprek aan. Een voorbeeld: iemand klaagt dat hij nooit eens durft te zeggen wat hem ergert in zijn relatie. De begeleider en cliënt kunnen kiezen uit de volgende delen: degene die zich ergert, degene die niets durft te zeggen of degene die zich erover beklaagt.
De begeleider gaat een gesprek aan met elk van deze deelpersoonlijkheden en vraagt ze bijvoorbeeld naar hun herkomst, hun motivatie, hun manier van handelen, steeds op een uitnodigende en nooit veroordelende wijze. In de praktijk blijkt steeds weer, dat de deelpersoonlijkheden, als ze eenmaal van het centrale ego gescheiden zijn, uitermate gul zijn met informatie, vooral als ze door het ego werden onderdrukt of niet werden begrepen. Op een gegeven moment is de deelpersoonlijkheid uitgesproken of verandert de energie, wat meestal blijkt door het tussenbeide komen van een ander deel dat gehoord wil worden. Dan kan de begeleider nog andere delen uitnodigen iets te zeggen, als hij vermoedt dat die er zijn.
Wanneer de cliënt en begeleider besluiten dat het genoeg is geweest, dan wordt een periode van gewaarzijn en evaluatie in acht genomen. Daarbij gaat de cliënt in samenspraak met de begeleider één voor één de uitingen van de deelpersoonlijkheden na en is dan getuige van wat zich heeft afgespeeld.
Enkele bijzonderheden
Niet iedereen kan altijd meteen zijn deelpersoonlijkheden aan het woord laten. De ‘controleur’ kan dat stilzwijgend beletten. Deze controleur of weerstand wordt in Voice Dialogue in hoge mate gerespecteerd omdat hij ooit uit nood is geboren om de persoon te beschermen. Daarom wordt in geen geval geprobeerd hem tijdens de sessie omver te lopen, hem te negeren of te veroordelen. Is hij dus sterk aanwezig, of is het bewuste centrale ego met hem geïdentificeerd, dan wordt de controleur eerst benaderd om toestemming te vragen om verder te mogen werken en eventueel zijn kant van het verhaal te vertellen. Wanneer de controleur gerespecteerd wordt, blijkt ook dan weer dat hij zijn weerstand gaandeweg zal opgeven en datgene toelaten wat de cliënt nodig heeft. Dat is meestal: zijn kwetsbare kanten mogen laten zien.
Raakt iemand vertrouwd met het werk, dan genieten de deelpersoonlijkheden er steeds meer van ‘uitgelaten’ te worden en zullen er zich steeds nieuwe aandienen vanuit diepere of hogere lagen van het bewustzijn. Voice-dialogue brengt een proces op gang dat geen grenzen heeft. Je kunt er zover mee reiken als je wilt: kennis maken met je ‘demonen’, de onderdrukte instincten die giftige energieën veroorzaken, of juist spirituele energieën verkennen, waarvan je slechts het flauwste vermoeden hebt. Je innerlijk wil verder ‘ontdekt’ worden, totdat je uiteindelijk met je innerlijke gids in contact komt.
Gebaseerd op Voice-dialogue en Padwerk: Psychologie en Spiritualiteit